Ergün , Çadırlıkörmemed`i „ Anatomiya Gundên Me “ bölümüne misafir etme teklifini düşünmeden kabul etti . Bu nezaketinden dolayı teşekkürlerimizi iletiyoruz .

Kendisi ile Alman dilinin babası olarak bilinen , dünyaca ünlü şair J ohann Wolfgang von Goethe nin , Hukuk stajını yaptığı ve ünlü eseri „ Die Leiden des jungen Werthers“ i yazdığı şehir olan Wetzlarda bir kahvaltıda buluştuk . Şehrin ortasından geçen   Lahn ırmağını ve taşköprüyü betimleyen tablonun   önünde Pisîyan Aşireti üzerine konuştuk . İlgi ile okunması dileği ile ...

Vahit Duran   

KOTAZ / Çadırlıkörmemed üzerine Ergün Erdal ile Röportaj

Doğrusunu söylemek gerekirse şimdiye kadar Kamandaki   Kürd köyleri üzerine araştırma yapan, köylerin tarihi ilgelenen kimse ile karşılaşmadım. Yüzlerce bilgiyi belgeyi bulup buluşturup kayıt altına aldığını biliyorum. Bu özel merak nereden geliyor Ergün?

Bir kere bu soru yanlış bir soru. Ne demek bu özel merak nereden geliyor! Aslımızı, geldiğimiz toprağı, köyümüzü ailemizi, sülalemizi bilmek öğrenmek ne zamandan beri özel bir merak oldu ? Bunu başkaları yapacak değil ya! Biz yapacağız tabiki. Benim yaptığım gayet doğal ve olağan bir şey. Aslını astarını bilmeyen ve merak etmeyenler için bu farklı bir durum olabilir. Beni onlarla karıştırma... Ölümlü dünya, bugün varız yarın yokuz. Geride ne bırakacağız, bir düşünmek lazım. Çocuklarımız bunları bilsin öğrensinler...

Geç... Ardından Sıddıklı gelir, yine geç ve   yoluna devam et... Biraz gittikten sonra bizim köyler önüne çıkar. İlk önce Çadırlı Haci Yusuf`u görürsün. Devamı Çadırlı Haci Bayram ve ardından bizim köy olan Çadırlı Körmemed gelir.

Merkeze kaç km uzaklıktasınız?

Merkeze 37, Kaman ilçesine de 15 km uzaklıktayız.

Köylerin ismini söylerken üç şahıs ismi saydın. “Haci Yusuf”   “ Haci Bayram” ve “Körmemed” diye. Kim bunlar? Akrabalar mı?

Köylerimize ismini veren bu dedelerimizin kardeş olduğunu biliriz. İlk önce bizim köyün bugünkü yerine yerleşilmiş. Daha sonra iki kardeş kendi adlarını alan köyleri kurmuşlar ve isimleri ile anılmışlar.

Sizin köyün bu günkü yerine mi yerleşmişler?

Hayır... İlk geldiklerinde bizim Maltepe dediğimiz civara çadırlarını kurmuşlar. Etraf hep kangal tarlasıymış. Develerini bu kangallarla beslerlermiş. Bu yıllarda bir olay oluyor...

Ne olayı?

Devletin vergi toplamaya gelen memurunu vurmuşlar. Bir telaş bir karışıklık olmuş. Devlet bunun arkasını arar kaygısı ile çadırlarını toplayıp, yani Maltepe mevkiini terkedip Baran Dağı´nın eteğine düşen köyün bu günkü yerine gelip yerleşmişler. Orada da kalmışlar.

İlginç. Eski Ankara mahkeme kayıtlarında bu ve buna benzer bir kaç olayın olduğunu okumuştum. Köye hangi tarihte yerleşiyorlar?

Büyüklerimiz 1735 ile 1750yılları arasında yerleşmeye başladıklarını söylerler. Köyde hangi yaşlıya sorarsan alınacak cevap budur.

“Pisîyan Aşireti ilk önce bizim köye yerleşmiş” dedin. Oradan mı diğer köylere dağılmışlar?

Evet konuştuğum bütün yaşlılar bunu söyler... Zaten Körmemed en büyük kardeşmiş. Onun küçüğü Haci Yusuf, en küçükleri de Haci Bayrammış. Tabii sadece bu köylere değil başka yerlere de gidip yerleşenler olmuş. Yani bizim köy ilk uğrak yeri.

Nereye mesela?

Bize 6 km uzaklıkta Ömerhacılı kasabası var. Oraya, Akpınar vede Bayındır köyüne gidip yerleşen aileler olmuş.

Allah var buralara giden aileleride tespit etmişsindir..!

Neden olmasın! Gidince bizden kopmuş olmuyorlarki! Gerçi zamanla bizi unutanlar oldu, ama olsun. Yine de bizim bir parçamızdırlar. Birde öyle eksik yanlış araştırma olmaz. Her detayını kurcalayacaksın bu işlerin. Ömerhacılı kasbasının eski yerlileri Rum imiş. Rumlar ne olduysa kasabayı tümden terk etmişler. Sürüldü diyen de var. Ordan burdan aileler gelip buraya yerleştirilmiş.

Sizin köyden gidenler...   

Bizim köyden Mala Miço var Kubat soyadı ile anılırlar. Karalar Kabilesi var. Atçekenler var. Kızıl, Kızılok ve Tilki lakabı ile bilinen kabileler gidip yerleşmişler.

Atçekenler Cihanbeyliden, Karalarda Reşi olmasın?

Bunu ben bilemem... Bildiğim Atçekenlerin Konya Cihanbeyli´de akrabalarının olduğudur. Gider gelirlermiş.

Türk ağırlıklı köylere gitmelerinde sebeb ne olabilir sence? Köyde sürtüşme falan mı olmuş?

Yok.. yok öyle bir şey olmamış. En azından ben duymadım. Zanedersem bu kabileler sonradan köye gelenler.Tapu kayıtlarında üzerlerinde tarla falan çıkmıyor.

Niye gitmişler o zaman?

Bir kısmı evlilik yolu ile bir kısmını da devlet göndermiş olabilir. Orda tarla tapan verdiklerini söylerler. Birde gidip geri dönenler de olmuş tabi. Mesela Mala Xaço (Şamoğulları), Mala Soro (Baranlar) gidip geri dönen aileler. Mala Xaço ların Bayındır köyünde hala akrabaları vardır.

Malwatları tek tek saydın. Biraz önce bu ailelerin Kurdistan`ın farklı yerlerinden geldiklerine ilişkin şeyler konuşmuştuk... Nasıldı?Kimi Kabille Diyarbakırda maraşda siverekde gelme,esas Köyün kurucusu  Omargalar Urfa  Surucda gelmişler, Mala Xaço Suriye, Heciomarlar da Maraş taraflarından göç edip geldiklerini biliriz.

İstersen biraz da yakın zamanda göç etmiş köylülerinizden bahsedelim... Zanedersem Avrupada çoklar?

Dur bir hele! Avrupaya gelmeyelim.   Memelekette biraz kalalım...

Olur nasıl istersen!

`60 lı yıllarda Ankara Gölbaşı´na göç edenler oldu. İlk önce tuğla fabrikasında çalışmak için gitmişlerdi, sonradan yerleştiler. Çoğunluğu Mala Xelo Kabilesi´dendi. Sonra Mala Koro Kabilesi´nden Konya´nın Sarayönü ilçesine yerleşenler oldu. Benim tespitlerime göre 12 aile. Sonradan duydum buradan Konya merkeze taşınanlar olmuş. Bu aileden hala köyde oturanlarda vardır. Kırşehir merkez, Ankaranın mahalleleri, İzmir Ve Kaman ilçe merkezine göç eden oldu. Oralarda iş yeri kuranlar da var tabii. Mesela benim de eniştem olan Behçet--
Torun Kamanda Torun Mobilya üretim atölyesinin sahibidir. ve kaman anakara arası çalışan otobüslerde bir cogu bizim köylülerindir.
 Yine Ankara´da Torunlar İnşaat var. Gerçi daha bircoğunu sayabiliriz. Şimdi gelelim Avrupaya.

İnanır mısın bu röportaj ismine layık bir röportaj oluyor! Bana da zevk veriyor.   Bir köyün anatomisini çıkarmak tam da buna denir. Maşallah köyünle ilgili bilmediğin bir şey yok sevgili Ergün.

Eee... Kiminle röportaj yapacağını bileceksin gardaş! Ben öyle eğri büğrü şeyi sevmem. Yaptığın iş tam olacak. Neyse, konuya dönelim de kafam karışmasın...

Evet dönelim...

Avrupa demiştik. Benim kayıtlarıma göre tam ikiyüzbeş (205) aile varız.

Bu kadar çokmu ?

Çokmu azmı onu ben bilmem. Bildiğim bu kadar varız. Bir de “bir gelir bin olursun” derler. Bunu unutma.

Unutmam. Hangi ülkelerdeler peki ?

Sen de amma sabırsızsın ha! Dur hele tam da oraya gelecektim. Almanya , Hollanda, Fransa, Bir de Avustralyada 10 kadar aile varız.

Oraya kadar gitmişiz demek! “Site Avustralyadan günlük takip ediliyor “ diye not gelince merak etmiştim kimlerdir diye?

Tabii takip ediyorlar! Dayılarım oradakiler. Ben haber verdim “bakın, okuyun, takip edin” diye.

Peki Sevgili Ergün bir şey daha sormak istiyorum.

Buyur. Her şeyi sorabilirsin.

Japonya´da da köylünüz varmı?

Bildiğim yok. O nereden çıktı ?

“Siteyi kimler izliyor?” kayıtlarında bana “Japonyadan günlük beş farklı bağlantıdan giren var” denmişti de...

Dediğim gibi yok. Ne bileyim, gençlerden falan... Gerçi Kırşehirlilerin gitmedikleri ülke de yok gibi...

Kırşehir akp milletvekili Mikail Aslan´ın da Pisîyan Aşireti´nden olduğunu biliyorum. Sizin
köylümü ?

Doğru duymuşsun. Pisîyanlı. Fakat bizim köylü değil. Haci Bayramlı. Babasınının adıda Qesik. Harita mühendisi...

Bu yıl sizin köye,   yeni su ve kanalizasyon yapıldı. Bir de Asfaltlama çalışmaları var...

Evet. Su getirme ve kanalizasyon yapma çalışmaları çok önce başlamıştı. Bu yıl yapımı tamamlandı. Kanalizasyon hattı, yeni içme suyu ve yol asfatlama işleri icin açılış töreni yapıldı. Ben de ordaydım. Bir festival havası içerisinde geçti. Tören 18 eylül 2005 pazar günü saat 11 `de basladı. Mikail Aslan, Kırşehir valisi Selahattin Hatipoğlu ve belediye başkanları, köy muhtarları hazır bulundu.

Bu içme suyu ve kanalizasyon çalışmalarının masraflarını kim ödedi? Gerçi soru saçma bir soru. Devlet ne için vardır? tabiki yol, su, kanalizasyon vs. için onun görevi ama ben yinede sorayım.

Masrafların bir kısmı köylülerin yardımıyla,  bir kısmı da eski muhtar Yusuf Ziya Altınışık tarafından yurtdışında yaşıyan Çadırlı Kürtleri vatandaşlarımızdan toplandı. Valinin ve Mikail Aslan´ın da katkıları oldu.

Yeni ve Eski muhtarın emekleri çok olmuş herhalde?

Madem konu açıldı ben de bu fırsatta teşekkürlerimi sunayım. Eski muhtar Yusuf Ziya Altınışık ve yeni muhtar Aşık Torunî´ye   bütün bu çaba ve emeklerinden dolayı teşekkür ediyorum. Bir de 18 Eylül´un   benim için ayrı bir önemi vardı. Evliligimizin 22. yıldönümüdür de.

Yeni muhtarı söylerken “Aşık Torunî” dedin. Ben Kotaz´ın Aşıkları ve sanatçıları ile   ile ünlü bir köy olduğunu duymuştum.
Doğru duymuşsun. Evet bizde “Aşık” çok. Bizim köylülerin sesi kulağı müziğe gayet yatkındır. Mesela Hasan Tosun vardı. 1960´lı yıllarda trt´de saz sanatçısıydı.

Evet.

Aşık Haci Ömer Altınışık var. ´73 yılında dört plağı ard arda çıktı.   Mala Heci Omarlardan Aşık Ferhat Altıntaş da var. Onun da 4 veya   5 plağı çıkmıştı. Mesela o dönemin popüler türküsü olan “Kör olası Almanya” türküsünün bestecisi de Zülfikâr Kılıç'dır. Aşık Toruni, Ozan Şahin, Aşık Neco ve oğlu da bilinenlerdendir.

Hangi dilde okudular? Anadilleri Kürdçe ile mi?

Yok. Türkçe okudular.

Nasıl? Hiç Kürdçe türküleri okuyan olmadı mı?

Valla benim bildiğim, türkülerini hep türkçe okudukları. Ama köyde döğün ve eğlencelerde Kürtçe de söylerler...

Peki eski güzelim ağıt ve sevda türkülerine ne oldu?   Söyleyen, okuyan   olmamışsa unutulup gitmiştir şimdi! .

Dediğim gibi, kasete plağa okumadılar. Sebebini onlara sorsak daha iyi olur...

Neyse konuyu değiştirelim.   Pisîyanlar gözükara, atik ve cesaretli olarak bilinirler. Bu nereden geliyor sevgili Ergün ?

Doğru. Çiğ lafı pek götürmez, haksızlıklara karşı sessiz duramayız atılırız öne.   Yani hemen cevabını veririz. Tabii bizimkisi Nefs-i Müdafaadır. Yani dokundular mı alırlar cevabını. Yoksa kimsenin işine karıştığımız yoktur.

Gûndên we ji me tenikê dûrin. E berê di çûn datin. Alaka û minasebetê xwe ji hewûn. Ez çenda nas dikim ku bi hewûdi ra zewicîne. Ji gûndî we pîranî (pirr) ji kûjan gûndî va tekilîya xwe (minasebet) he ?

Raste. E berê pir diçûn û datine. Merlixê ji heye. Gûndî me pirr bi Tosinbirin (Pizbenika),Taburoğlu (Tawira), Araplı (Otko) va tekîli ya xwe he. Ji va gûnda va pirr kes bi hewûdi ra zewicîne. Metaka min hewu, sedûpênc salî yê da mir...

Rehma xwedê ma li ser be!...

Erê. Meta min li Tosinbirin (pizbenika) bûk bu. Xaltî yê min jî li Gûrîo hînê bûke.

Min tu westandi da. Em nuktê li vir pê dinî. Zor û spas kek Ergün.

Na... ez newestîyam. Va meselan jew bû, eze bi çîk bim. Ez ji te ra spas dikim. Te firsent da me ku em gûndî xwe naskirin bidinî. Ji te ra û ji malpêra Kurdên Kirşehîrê re silaven ji eşîra Pisîyana dişînim.